Kehribar nedir logo  
GERÇEK VE TAKLİT KEHRİBAR

Özellikleri nedeniyle, çok eski zamanlardan bu yana Kehribarın büyük talep görmesi, satışının çok iyi olması taklitlerini elde etme çalışmalarını çok teşvik etmiştir. Yirminci yüzyılın başında bakalit ve plastik bulununca, bu maddelerden üretilen kehribar renkli, kolye ve tesbihler Dünyanın her yanına yayıldı. Özellikle Kuzey ve Doğu Afrika, Orta Doğu ve Hindistan da kehribar renkli kolye ve tesbihler çok satıldı. Kimya endüstrisinin hızlı gelişimi sonucu elde edilen yeni sentetik ürünleri kullanan taklit kehribar (false-imitation amber) üreticileri o kadar başarılı oldular ki bunları gerçeğinden ayırmak gerçekten çok zorlaştı.

 

 

 
Doğada bulunduğu şekilde görüntü verilen sentetik malzeme, bazen içine fosil kapanımları yerleştirilerek, reçine kokusu olan yağ içinde hafifçe ısıtılarak doğal kokulu gerçek kehribar gibi piyasaya sunulmaktadır. Sentetik malzeme istenen şekil verildikten sonra eritilmiş kehribar içine daldırılıp, kaplanarak gerçek ürün olarak satılmaktadır. Steven Spielberg in 1993 de Jurassic Park filmini çekmesinden bu yana kehribar fiyatları kat kat artmış bu da taklit üretimi aynı oranda artttırmıştır.
 

(Solda polystyrene içinde, sağda alt yarısı copal üst yarısı plastik içinde kertenkele)

 
Yukarda soldaki örnekte, günümüz kertenkelesi kuyruğu kırılıp, hırpalandıktan sonra, bütün tanımlayıcı testler (optik tabanlı deneyler dahil ) yapılarak ancak belirlenebilen, polystyrene içine yerleştirilmiştir. Sağdaki örnekte uzmanları çok uğraştırmıştır. Burada örneğin alt yarısı olan copal üzerine yerleştirilen iyi durumdaki kertenkeleyi kaplayacak şekilde saydam bir plastik kullanılmıştır.
 

(Taklit amber içinde iri bir böcek)

(1940 lardan kalma, kaktüs broş taklit amber-catalin)

 

(Taklit kehribar içine monte edilmiş kertenkele fosili!!)

(Bu üç örnekte fosil! Konusunda hiç özenilmemiş, günümüz arıları kullanılarak sahtekarlık yapılmış)

 

Muhtemelen kehribar, Dünyada içinde sinek bulunduğunda değeri çok yükselen tek üründür. Bu gerçekten yola çıkıldığında, içinde fosil bulunduran kehribar taklitlerinin neden çok bulunduğu anlaşılmaktadır. Uzmanlar, inklüzyonun (kapanım) çok net, hırpalanmamış ve iri olduğunda sahte olmasından kuşkulanılması gerektiği belirtiliyor. Canlı fosili boyutu birkaç mm.yi aşmıyor ve çizgileri net değilse gerçek olma olasılığı daha yüksektir.

İngiltere Tabiat Tarihi Müzesi inklüzyonlu kehribar koleksiyonundaki en eski örneklerden biri taklit çıkmıştır. Üreticiler! gerçek kehribarı oyarak açtıklara yuvaya arı yerleştirip deliği eritilmiş kehribarla kapatarak piyasaya sürmüşler ve ürün elden ele dolaşarak uzun yıllar önce müze koleksiyonuna girmiştir.

Geçmişten günümüze taklit kehribar üretmek için Copal, Cam, Fenolic reçine, Selluloit, Casein, Bakalit, Plastik, Akrilik, Polyester v.b. maddeler kullanılmıştır.

1890 larda, Dupont şirketinin kehribarın plastik versiyonunu ürettiği söylenmektedir.

Gerçek kehribar ile taklit kehribarı birbirinden ayırabilmek için onların fiziksel ve kimyasal özelliklerinden yararlanmaktayız.

Uygulanabilecek en pratik ve hızlı yöntem, kor haline getirilmiş ince bir metal (iğne, çivi, çubuk) ucu, eldeki malzemenin göze çarpmayacak bir yerine (Örn. Boncuk ise delik kenarına, yüzük veya heykel gibi figür ise taban kısımlarına) dokundurmaktır. Gerçek kehribarda hoş bir çam reçinesi kokusu ortama yayılır, buna karşılık plastik özellikli bir malzeme kötü bir koku yayar.

Gerçek kehribarın özgül ağırlığı saf sudan biraz fazladır. Özgül ağırlığı 1.00 gr/cm 3 olan saf suyun 200ml.sine 23 gr. tuz katılarak hazırlanan solüsyona atılan gerçek kehribar yüzer, taklit kehribar daha ağır olduğundan batar.

Elimizdeki maddeyi ısınıncaya kadar yünlü bir kumaşa sürtelim, ısınmaya başlayınca küçük kağıt parçalarına veya saç teline yaklaştıralım. Kehribar doğal statik elektrik özelliği nedeniyle bu cisimleri kendine doğru çeker. Sentetik madde bu özelliği göstermez.

Sentetik malzemelerin kehribar adı altında satılmasının yanında, doğal copal de bir çok kehribar ülkesinde kehribar adı altında sunulmaktadır. Gerçekten de copal kehribara her yönden o kadar benzemektedir ki, bu iki doğal maddeyi birbirinden ayırmak son derece zordur. Bir damla eter veya alkolü her ikisine de damlatmak oldukça kesin bir yöntemdir. Kehribar üzerinde hiç bir etki bırakmadan uçup giden bu çözücüler, copal veya diğer olgunlaşmamış reçinelerin yüzeyini etkileyerek değdirildikleri yeri yapışkan hale getirirler. Diğer bir yöntemde bu maddelerin fluoresans özelliklerini kullanmak olabilir. Ultraviolet ışığı altında copal beyaz renkte ışıma gösterirken, kehribar genellikle mavi veya sarı ışıldar.

Bilimsel deneyler yaparak gerçek ve taklit kehribar belirlenmek istenirse, gerçek kehribarın yanma noktası olan 375 o C sıcaklığı, gene gerçek kehribarın bilinen çözücülere (solvents) gösterdiği direnç dereceleri ve Mohs cetveline göre 2-3 arasında olan sertlik derecesi baz olarak kullanılabilir.

Satın aldığımız ürünün gerçek kehribar olduğunu anlamak için yukardaki deneylerden en az iki veya üç tanesini doğru olarak uygulamamız bizi gerçeğe yaklaştıracaktır.

Bunların yanında, gerçek kehribarı en kesin belirleyen bilimsel yöntem ise IR spectroscopy çalışmasıdır.

--> Başa dön <--
Kehribar Nedir? - Nasıl Oluşur?  
Kehribarın Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
Kehribarın Yaşı

Kehribarın Anaları

Tarihte Kehribar
Kehribarın Oluştuğu Jeolojik Ortam
Kehribar Çeşitleri
Copal Nedir? Nasıl Oluşur?
Kehribar, Geçmişe Açılan Pencere:
İnklizyonlar
Kehribarda Saklı
Milyonlarca Yıllık Hikayeler
Baltık Kehribarı
Mavi Kehribar
Kehribar Mineral midir?
Kehribar Ölümsüz müdür?
Kehribarın Korunması
Kehribar, Sağlık, İlaç, İnanç
Kehribar ve Bilim Dünyası
Gerçek ve Taklit Kehribar
Kuyumculukta Kehribar
Kehribar ve Adları
Kehribar Ülkeleri
Kehribar Oda - Amber Room

 
 
Bu bilgiler Dinçer Tüzün tarafından düzenlenmiştir.
 
Tüm hakları saklıdır © 2008 - 2021